Hiện nay có rất nhiều quan điểm dinh dưỡng trong quá trình mang thai, nhưng nhìn chung, có hai quan điểm đối lập nhau về vấn đề dinh dưỡng thời kì thai nghén đó là:

– Quan điểm thứ nhất: Không dám bổ sung dinh dưỡng do sợ thai nhi phát triển quá nhanh, quá lớn gây khó sinh hoặc lo lắng thể hình quá béo, sau này cả mẹ và con đều mắc một số bệnh mạn tính.

– Quan điểm thứ hai: Dinh dưỡng càng nhiều càng tốt, dẫn đến tình trạng thừa dinh dưỡng hoặc mất cân bằng dinh dưỡng.

Hai quan điểm này đều không có lợi cho sự phát triển sinh trưởng của thai nhi, vì thế cần có một chế độ dinh dưỡng đúng cách và hợp lí, cần tuân thủ nguyên tắc sau:

– Phụ nữ trong thời kì có thai, nhu cầu năng lượng ngày càng tăng đặc biệt là 3 tháng cuối của thai kì.

+ Phụ nữ tuổi sinh đẻ: 2200 kcal/ngày.

+ Phụ nữ có thai 6 tháng đầu tăng thêm 360 kcal/ngày, 3 tháng cuối tăng thêm 475 kcal/ngày.

– Tỉ lệ các chất dinh dưỡng cân đối. Tỉ lệ các thành phần chất sinh nhiệt Protein: Lipid: Glucid tùy từng đối tượng và giai đoạn mang thai.

-Tăng cường chất đạm giúp tạo máu, phát triển các tổ chức, mô và các cơ quan trong bào thai.

+ Đạm động vật: sữa, thịt, trứng, hải sản…

+ Đạm thực vật: các loại đậu, lạc, vừng. Đây là những thực phẩm rẻ hơn thịt nhưng lại có hàm lượng đạm cao, số lượng chất béo nhiều, giúp tăng nhiệt lượng bữa ăn và giúp hấp thu tốt các vitamin tan trong dầu.

 Khuyến nghị:

+  Ba tháng giữa protein nên tăng 15g/ngày.

+ Ba tháng cuối protein nên tăng 18g/ngày.

– Ăn đủ và cân đối các chất béo. Chế độ ăn của phụ nữ mang thai cần cung cấp khoảng 20% năng lượng từ chất béo. Đặc biệt tăng các chất béo không bão hòa có nhiều trong dầu thực vật và các loại hạt. Giảm các chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.

-Ăn uống đa dạng các loại thực phẩm, tránh ăn nhiều về một loại thực phẩm trong khẩu phần ăn cần ít nhất 5 trong 8 nhóm thực phẩm. Chú ý lựa chọn thực phẩm và phối hợp cả thô và xơ.

-Uống nhiều nước, cơ thể mẹ bắt đầu tăng lưu lượng chuyển máu và bào thai cần nhiều nước. Uống nhiều nước cũng giúp ngăn ngừa mệt mỏi và chống táo bón.Nên sử dụng các loại nước bổ dưỡng như sữa, nước trái cây nguyên chất. Không nên sử dụng nhiều các loại nước có đường và đường tinh chế.

-Bổ sung sắt, acid folic, kẽm và các vitamin, khoáng chất quan trọng bằng thuốc và thực phẩm. Không sử dụng vitamin A liều cao vì có thể gây ngộ độc cho thai nhi.

PGS.TS.Trần Đình Toán.

Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Lâm sàng.