Trong thời điểm dịch Corona hiện nay, mọi người đều lo lắng cho sức khỏe và tìm nhiều cách để tăng sức đề kháng phòng chống dịch bệnh. Với phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, chúng ta cần tuân thủ các quy định của Nhà nước, đặc biệt theo hướng dẫn của Bộ y tế. Bên cạnh đó, dinh dưỡng và hoạt động thể lực là nền tảng của sức khỏe, một cơ thể khỏe mạnh chắc chắn sẽ góp phần đẩy lùi bệnh tật.

Để nâng cao sức khỏe phòng chống bệnh dịch, chúng ta cần lưu ý một số vấn đề sau:

1. Ăn, uống phòng tránh Covid – 19

Tùy từng đối tượng, nhóm tuổi mà chế độ ăn cần lưu ý:

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi, cần cho con bú mẹ hoàn toàn vì sữa mẹ là thức ăn cân đối, đủ dinh dưỡng, dễ tiêu hóa và hấp thu, sữa mẹ có nhiều kháng thể giúp con được tăng cường miễn dịch, tăng sức đề kháng và phát triển khỏe mạnh.

Đối với bé ăn bổ sung, ngoài việc tập cho bé làm quen thức ăn thô, đa dạng thực phẩm, các mẹ vẫn cần cho còn bú.

Đối với các trẻ lớn: Khẩu phần ăn cần đủ năng lượng, chất đạm, chất béo, Vitamin và khoáng chất theo lứa tuổi.

Chất đạm là nguyên liệu chính tạo ra kháng thể trong cơ thể… có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, sữa chua, đậu đỗ, nấm… Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò …) còn có nhiều sắt giúp phòng chống thiếu máu thiếu sắt, tăng miễn dịch. Khuyến khích ăn cá, đậu phụ: ít nhất ba bữa cá/tuần.

Chất béo: đảm bảo ở tỉ lệ cân đối giữa nguồn chất béo động vật (mỡ lợn, mỡ gà …) và chất béo thực vật (dầu, đậu tương, vừng, lạc…)

Chất đường bột như cơm, phở, cháo…

Vitamin, chất khoáng và chất xơ rất cần thiết cho sức khoẻ, cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ nhưng rất quan trọng. Nếu thiếu chúng, có thể dẫn tới một số bệnh và giảm sức đề kháng – giảm miễn dịch của cơ thể dẫn đến dễ nhiễm virus, vi khuẩn gây bệnh. Các vitamin và khoáng chất giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường miễn dịch phải kể như: vitamin A, D, E, vitamin C, vitamin nhóm B, các chất khoáng như sắt, kẽm, selen và các flavonoid nữa. Vitamin và khoáng chất có nhiều trong rau xanh và hoa quả tươi.

Sử dụng các loại thực phẩm có kháng sinh tự nhiên như hành, tỏi, sả, lá mơ, húng…Có thể dùng từ 2-3 nhánh tỏi sống trong bữa ăn hoặc dùng khi chế biến thức ăn.

Uống đủ nước để tăng chuyển hóa. Nước sử dụng trong ngày bao gồm sữa, nước hoa quả, nước canh, nước lọc. Nên sử dụng nước ấm sẽ tốt hơn nước lạnh.

2. Lựa chọn thực phẩm và chế biến

Thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ…

Thực phẩm giàu chất béo như dầu ăn, mỡ, bơ…

Vitamin A có nhiều trong gan gà, gan lợn, gan bò, trứng, sữa, phomai… Tiền vitamin A còn gọi là Beta caroten có nhiều trong các loại rau xanh, quả có màu đỏ và màu vàng như gấc, rau ngót rau dền cơm, cà chua, đu đủ…

Vitamin E có nhiều trong đậu tương, giá đỗ, vừng lạc, mầm lúa mạch, dầu hướng dương, dầu ô-liu và các loại rau có lá màu xanh đậm.

Các thực phẩm giàu vitamin C: rau ngót, rau mùi tàu, rau dền, rau đay, rau mồng tời, hành hoa, …trong hoa quả như cam, chanh, bưởi, quýt, đu đủ…

Vitamin nhóm B: có nhiều trong cám gạo, ngũ cốc, các loại hạt đậu, mè, mầm lúa mì, tim, gan

Sắt có nhiều trong mộc nhĩ, nấm hương, rau dền đỏ, đậu tương, tiết bò, bầu dục lợn, lòng đỏ trứng vịt, cua đồng …

Kẽm: có nhiều trong thịt, cá, tôm, sò, sữa, trứng, ngao, hàu …

Cần chọn thực phẩm tươi ngon, có nguồn gốc xuất xứ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Chế biến: cần ăn thực phẩm đã được nấu chín, uống nước sôi, khi nấu xong cần ăn ngay, ăn nóng càng tốt. Đối với trẻ em và người cao tuổi cần chế biến mềm, nhừ để dễ tiêu hóa và hấp thu. Các gia vị đưa vào chế biến món ăn như tỏi, nghệ, gừng…

Đối với người cao tuổi có các bệnh mạn tính cần lưu ý ăn theo bệnh lý để tránh làm tình trạng bệnh trầm trọng hơn sẽ ảnh hưởng đến sức đề kháng cơ thể.

3. Hoạt động thể lực hợp lý

Tập thể dục thường xuyên có thể giúp tăng cường lưu thông máu, từ đó thúc đẩy sự lan tỏa của các tế bào miễn dịch trong hệ thống tuần hoàn. Đây là lối sốnng năng động tích cực cộng với chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp cơ thể tăng cường miễn dịch.

Lưu ý khi trời lạnh, mưa không nên đi tập sớm, đặc biệt người cao tuổi không nên tập ngoài trời, chỉ nên tập trong nhà hoặc đến các trung tâm tập thì tốt hơn.

4. Sinh hoạt hàng ngày

Nhà cửa giữ sạch sẽ, thông thoáng. Khi trời nắng nên mở cửa phòng 2-3 lần/ngày. Nơi sinh hoạt của các em bé phải được tiệt trùng, vệ sinh các vật dụng, đồ dùng, đồ chơi hoặc những vị trí như tay nắm cửa, tay vịn cầu thang bằng chất cồn hoặc dung dịch sát khuẩn.

Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh; Có thể súc miệng bằng nước muối cho họng sạch sẽ. Rửa tay nhiều lần nhất là lúc mới đi ra ngoài về, lúc chuẩn bị ăn cơm, cho con bú và sau khi đi vệ sinh.

Hạn chế cho bé tiếp xúc chỗ đông người, hạn chế hôn hít, nựng nịu bé, nhất là những người đang bị bệnh. Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc chỗ đông người.

Hy vọng rằng với chế độ ăn hợp lý, đa dạng thực phẩm, ăn chín uống sôi, kết hợp hoạt động thể lực hợp lý, thực hiện các khuyến cáo của Bộ y tế về phòng chống dịch bệnh, chúng ta không chỉ có sức đề kháng tốt để phòng chống dịch bệnh trong giai đoạn hiện nay, mà còn có sức khỏe tốt cho cuộc sống dài lâu.

Thạc sĩ, Bác sĩ Dzoãn Thị Tường Vi
Viện Dinh Dưỡng Lâm sàng